Dienstregeling

Terug naar Handleiding en Tips Sp Dr S 60

De dienstregeling is de leidraad voor jouw werk als Treindienstleider. En lees letterlijk: leidraad. De dienstregeling is geen “wet”. Afwijken van de dienstregeling mag, zolang de veiligheid gegarandeerd is en de treinen in de juiste richting worden gestuurd.

Tijd‐Weg diagram

Via het menu “bekijk” Dienstregelingschermen kan je de schermen oproepen. Wat je dan ziet kan er zo uit zien als op het plaatje rechts. Je ziet hier treinnummers, groene lijnen, stationsafkortingen en de oranje “huidige tijd” lijn. Het begrijpen van het diagram is heel belangrijk en eigenlijk niet zo moeilijk.

<<afbeelding invoegen>>

Basisprincipe

Dit soort diagrammen zijn heel populair bij spoorwegen over de hele wereld. Het is gebaseerd op een eenvoudig meetkundige grafiek met twee assen: tijd en weg. Verticaal wordt de tijd getoond, horizontaal de afgelegde weg. Een voertuig heeft altijd een bepaalde tijd nodig om een bepaalde lengte weg af te leggen.

Hieronder zie je een grafisch voorbeeld van een stuk baanvak tussen Hengelo (Hgl) en Bentheim (Bh) via Hengelo‐Oost (Hglo) en Oldenzaal (Odz). Het tijdvenster wat getoond wordt is tussen 8:00 en 8:15 uur.

Trein 1234 vertrekt om 08:00 uur uit Hengelo, is in Hengelo‐Oost om 08:05, in Oldenzaal om ongeveer 08:10 en in Bentheim om 08:15.

De steilheid van de lijn bepaald dus hoe snel de trein kan/mag rijden. Een vlakke lijn is een snelle trein (bijna geen tijd nodig voor de afgelegde weg). Een meer verticale lijn is een langzamere trein.

<<afbeelding invoegen>>

Trein 5678 vertrekt uit Bentheim om 08:03 komt aan in Oldenzaal om 08:05 en vertrekt daar weer om 08:08. Hier zien we dat de lijn korte tijd verticaal loopt. Dit betekent dat geen weg wordt afgelegd, maar de tijd verstrijkt. De trein staat dus gedurende die tijd stil aan het perron in Oldenzaal. De trein rijdt door, of heeft een hele korte stop, in Hengelo Oost om ongeveer 08:12 en komt in Hengelo aan om 08:15.

In de simulatie gaat het precies zo: De oranje tijdlijn laat ons zien hoe laat het “nu” is. De 7228 zal om 08:04 uit Oldenzaal vertrekken, stoppen in Hengelo Oost om 08:11 en aankomen in Hengelo om 08:15.

<<afbeelding invoegen>>

Verdere kleuren en functionaliteiten worden in de volgende hoofdstukken verklaard.

Bekijk de schermen in alle rust, en pauzeer de simulatie bij het bekijken. Je kan door de gehele dag bladeren en treinen bekijken/dienstregelingen bekijken.

Ook kan je de dienstregeling van een hele dag als grafiek uitprinten. We raden echter aan eerst naar een pdf bestand te printen en daarna de gewenste pagina’s uit te printen van het deel van de dag datje wil simuleren.

Tijd‐Weg Diagram venster

Als je de eerste keer het venster opent, ziet het er ongeveer zo uit.

<<afbeelding invoegen>>

Je kan het venster vergroten en verkleinen naar wens en ook de breedte van de diagrammen aanpassen. Er worden altijd drie diagrammen naast elkaar getoond. Je kan zelf kiezen welke baanvakken je wilt bekijken.

Knoppenrij boven

Dit is de betekenis van alle knopjes:

<<afbeelding invoegen>>

A = Omschakeling binnen of buiten hoofdvenster B = Tekenscherpte instelling C = afdrukken D = toon vertraagde treinen E = toon goederentreinen F = toon dieseltreinen G = schakel locatieklik in H = toon extra treinen J = toon treinen met lastgeving K = toon conflicten L = toon buitendienststellingen M = toon werktreinen N = zichtbare tijdvenster (in minuten) P = instelling tijdvenster R = fixeer “nu” tijd S = keer grafiek om T = activeren dienstregelingvenster met muis V = keuze linker paneel W = keuze midden paneel X = keuze rechter paneel Y = tonen treinnummers

Knoppenrij links

De knoppen rij link bestaat uit drie delen:

<<afbeelding invoegen>>

• Groene “Herstel” knop: dit herstelt het scherm naar de standaardinstelling. De “huidige” tijd wordt dan getoond en het meest ideale tijdvenster wordt getoond.
• 5 knoppen met een uur erop. Als je op deze knoppen drukt, wordt het venster snel op het gewenste uur gezet (heel handig om even door te bladeren.
• Scroll balk. Je kan de tijd ook instellen met de scroll balk. Het venster zal direkt naar de juiste positie gaan volgens de scroll balk. Van boven naar beneden zijn 24 uur.

Het diagram

Als je met de muis over het diagram gaat, kan de muiswijzer een normaal pijltje zijn of een van de twee volgende symbolen:

<<afbeelding invoegen>>

Je kan nu klikken met de linker muisknop en de trein wordt geactiveerd. Dubbel klikken roept de dienstregeling op van de trein in het dienstregelingvenster. Als je met de muis over een trein gaat, kan je het treinnummer zien. Als er meer dan een trein onder de muis zit, wordt een lijstje van treinen getoond. Elke keer dat je klikt, wordt de volgende trein geactiveerd.

<<afbeelding invoegen>>

Je kan nu klikken op de locatie (station). De spoorbezettingsgrafiek van die locatie wordt dan opgeroepen. Er zijn drie mogelijkheden:

• Je klikt op de locatie afkortingen boven in het scherm: je gaat naar die locatie met de “huidige” tijd.
• Je houdt de CONTROL toets ingedrukt. Je kan nu overal op de locatie klikken. Je gaat direkt naar de gewenste tijd waar je klikte. In de spoorbezettingsgrafiek wordt dan een groen referentie lijntje getoond.
• Je activeert de knop “G” in de bovenste balk. Je kan nu overal op een locatie klikken. Je gaat ook weer naar de gewenste tijd in de spoorbezettingsgrafiek.

Buitendienststellingen

Buitendienststellingen worden getoond in de grafiek indien je de optie “toon buitendienststellingen” aan zet. Je krijgt dan een rode rechthoek te zien gedurende de tijd dat het baanvak buiten dienst is. Er kan een symbool “>>” of “<<” aangebracht zijn. Dit duidt er op, dat een spoor van een dubbelsporig traject buiten dienst gaat. In dit voorbeeld het rechter spoor Almelo‐Hengelo.

<<afbeelding invoegen>>

Trein activeren

Je kunt een trein activeren indien het muissymbool een “treintje” toont of op een treinnummer drukt met de linker muistoets. De trein zal dan geel oplichten en bij elke locatie een tijd en/of spoor aangeven.

Een tijd voor een locatie wordt altijd voorbij de locatie (in de rijrichting gezien) getoond.

Een rode tijd betekent, dat de trein op die locatie stopt. Een groene tijd betekent dat de trein daar doorrijdt. Grijs is de spoorindicatie voor stations.

<<afbeelding invoegen>>

Conflicten op locaties

Als je de optie “toon conflicten” aan zet, worden op de verticale lijnen van de locaties eventuele conflicten op die locatie in rood getoond.

De spoorbezettingsgrafiek

De spoorbezettingsgrafiek is een geraffineerd stuk gereedschap voor verkeersleiders en treindienstleiders. In deze simulatie hebben we getracht dit systeem zeer gedetailleerd na te bouwen.

Omdat er dus geen geprinte dienstregeling direct meer nodig is, hebben we een aantal opties meer ingebouwd om u wat meer gegevens te kunnen laten zien.

Hieronder zie je een van de vele spoorbezettingsgrafieken die jou ter beschikking staan. Iedere locatie heeft zijn eigen spoorbezettingsgrafiek.

<<afbeelding invoegen>>